X
تبلیغات
...«فرهنگ مردم»...





















...«فرهنگ مردم»...

سید علی رضا هاشمی

Demographic Indicators in Media Content Programming 

By: Seyyed Alireza Hashemi

:Abstract

Strategic management is one of the most important branches of management which has been increasingly developing in the last two decades. Strategic thinking is defined as “taking action at present time while taking a smart look at future”; a smart look at the future means being aware of the future environment and the organization’s performance in the future. Thus, the media’s content programming should be based on different indicators, i.e. environmental, social, economic, and political factors in order to both satisfy the audience and meet the needs of different age groups. Stressing on demographic indicators as one of the most significant programming elements, the present article draws the media’s managers’ attention to this essential factor which serves as a building block in the architecture of IRIB’s content programming

Keywords: Population, Programming, Media, Age, Immigration, Demographics, Urban Population

نسخه اولیه این مقاله در «فصلنامه رادیو تلویزیون»  فصلنامه دانشکده صدا و سیما، سال ششم، شماره سیزدهم،پاییز1389 ،صص:157تا 179 به چاپ رسیده است.

نوشته شده در پنجشنبه چهارم اردیبهشت 1393ساعت 9:34 توسط ali reza hashemi|


chistan .jpg

کتاب «چیستان؛ مقبول دیروز، مغفول امروز» (تالیف اینجانب) که در سال 1390 توسط انتشارات سروش به چاپ رسیده بود و در نمایشگاه کتاب آن سال در غرفه سروش رونمایی شد در سال 1393 به چاپ دوم رسید و در نمایشگاه کتاب امسال نیز در غرفه انتشارات سروش به معرض دید و فروش قرار می گیرد.

این کتاب در 160 صفحه و شامل دو بخش می باشد. بخش اول شامل دو مقاله : یکی چیستان و دیگری معما است که 40 صفحه اول کتاب را تشکیل می دهد و بخش دوم  نمونه هاست که در 7 قسمت به تقسیم بندی چیستان ها و نمونه های مشابه هر چیستان از اقصی نقاط کشور می پردازد. برخی از این چیستانها فونتیک نویسی شده اند و مشخصات راویان همه آنها نیز پانویس گردیده اند. درپایان کتاب نیز پاسخ چیستان ها آورده شده است.



نوشته شده در پنجشنبه چهارم اردیبهشت 1393ساعت 8:20 توسط ali reza hashemi|

JPEG - Last - Bahar Tabestan 92.jpg

شماره جدید نشریه پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران‌  (نامه علوم اجتماعی) (سال سوم، شماره 1،شماره پیاپی 5،  بهار و تابستان 1392) به انتشار رسیده است. این مجله با امتیاز علمی ـ پژوهشی، مدیریت مسئولی دکتر یونس نوربخش و سردبیری دکتر ناصر فکوهی، در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در قالب دو فصل‌نامه منتشر می‌شود.

شماره جدید در 152 صفحه شامل هفت مقاله و یک نقد کتاب و چکیده مقاله‌ها به زبان انگلیسی است. شماره ششم مجله نیز در مراحل آخر آماده سازی است که در اردیبهشت ماه 1393 منتشر می‌شود. فهرست مقالات و مطالب این شماره را در زیر می‌خوانید.


ادامه مطلب
نوشته شده در سه شنبه بیست و ششم فروردین 1393ساعت 21:17 توسط ali reza hashemi|

متن مصاحبه ای که با خبرگزاری ایسنا داشتم در پی می آید. لینک مربوط:

http://www.isna.ir/fa/news/92112617664/

یک پژوهشگر فرهنگ مردم گفت: رواج اصطلاحاتی مانند «پیچوندن»، «پاچه‌خواری» و «په نه په» بین مردم، گذراست و این اصطلاحات روزی مانند اصطلاحات رایج در دوره‌ی قاجار، از ادبیات مردم محو خواهند شد. ‌ ‌

سیدعلیرضا هاشمی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: زبان در علم انسان‌شناسی به‌عنوان یکی از ابزارها و تکنیک‌های فرهنگی است که انسان به کمک آن با سایر مردم ارتباط برقرار می‌کند. این وسایل و ابزار فرهنگی مانند سایر جنبه‌های فرهنگ، بنا بر مقتضیات و نیاز جامعه به‌وجود می‌آید، انطباق می‌یابد و همراه با دیگر تغییرات، تغییر می‌کند. ‌

او بیان کرد: در انسان‌شناسی، توجه به زبان محاوره و تکلم از آنجا شروع شد که محققان رشته‌ی انسان‌شناسی و مردم‌شناسان برای مطالعه، به جوامع کوچک و دورافتاده رفتند و مجبور شدند زبان آن‌ها را بیاموزند. برخی از این زبان‌ها هرگز دستور و قاعده‌ی مدونی نداشتند و فراگیری آن‌ها فقط از طریق ضبط تلفظ و عبارات و اصطلاحات ممکن بود. به این ترتیب با کمک زبان‌شناسان، سیستمی به نام «فونتیک» به‌وجود آمد که براساس آن، محقق بتواند زبانی را که هیچ قاعده و ضابطه‌ای در نوشتن ندارد، مطالعه کند. ‌


ادامه مطلب
نوشته شده در پنجشنبه بیست و یکم فروردین 1393ساعت 9:41 توسط ali reza hashemi|

فراخوان اولین دوره‌ی جشنواره‌ی مستند مردم‌شناسی خاورمیانه و آسیا- اروپا (چین، آسیای میانه، روسیه و قفقاز) که تابستان سال آینده در کشور استونی برگزار خواهد شد، از سوی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، منتشر شد.

هدف از برگزاری این جشنواره که طی روزهای ۹ تا ۱۲ مرداد ماه ۱۳۹۳و همزمان با سیزدهمین کنفرانس بین‌المللی دوسالانه‌ی مردم‌شناسان اجتماعی اروپا در دانشگاه تالین استونی برگزار خواهد شد، حمایت از فیلم‌های مستند و تجربی در زمینه‌ی مردم‌شناسی و موضوعات متنوع دیگری چون جامعه‌شناسی، فرهنگ عامه و موضوعات دینی در کشورهای خاورمیانه و آسیا- اروپا است.

فیلم‌سازان علاقه‌مند به شرکت در این جشنواره، می‌توانند آثار خود را با موضوعات مورد اشاره، تا روز ۱۰ اردیبهشت ماه ۱۳۹۳ ، به مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ارسال نمایند. فیلم‌ها باید تولید دی ماه ۹۲ به بعد بوده و از زیرنویس انگلیسی با کیفیت مطلوب برخوردار بوده و قابل ارائه در محافل دانشگاهی باشند که پس از تایید واحد بین‌الملل، به هیئت انتخاب ارائه خواهد شد.

امکان ارسال آنلاین فیلم‌های مستند و تجربی به دبیرخانه‌ی رسمی این جشنواره به نشانی: http://www.easaonline.org/networks/amce/film.shtml  و یا پست الکترونیکی دبیر جشنواره(دکتر پدرام خسرونژاد pk18@st-andrews.ac.uk) نیز میسر است؛ ضمن اینکه فیلم‌سازان ایرانی می‌توانند نسخه‌یDVD  آثار خود را به دبیرخانه‌ی این جشنواره، مستقر در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به نشانی تهران، خیابان سهروردی شمالی، میدان شهید قندی، شماره‌ی ۱۵ ارائه نمایند.

گفتنی است، یک گروه کارشناس بین‌المللی، داوری این جشنواره را برعهده خواهند داشت و کارگردانان و دست‌اندرکاران فیلم‌های برگزیده نیز می‌توانند با هزینه‌ی شخصی در جشنواره شرکت کنند.

منبع: روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی

نوشته شده در یکشنبه سوم فروردین 1393ساعت 11:38 توسط ali reza hashemi|

نوروزخوانی گونه‌ای از آوازهای محلی است که هم به صورت تک‌خوان و هم با ساز و توسط دوره‌گردها اجرا می‌شده‌ است. کلام نوروزخوان یا برگرفته از اشعار حافظ یا نغمه‌هایی در مدح بهار است که اجرای آن از ۱۵ روز قبل از عید نوروز آغاز می‌شده ‌است.

سازهای ضربی و کوبه‌ای به همراه نی‌لبک از جمله سازهای‌ شناخته شده نوزخوانان هستند. پس از اسلام مدح پیشوایان دین هم به اشعار نوروزخوانان اضافه شد که هنوز هم در مازندران و گیلان و به خصوص خراسان شمالی، مدح ائمه شیعه در نوروزخوانی‌ها شنیده می‌شود.

نوروزخوانی از نظر جمله‌بندی آوازی هم،‌ ویژگی‌هایی دارد مانند جمله‌های کوتاه با عبارت‌های ساده و ملودی‌های ضربی کوتاه. دعوت به شادی،‌ کنار هم بودن و استفاده از هفت سین سفره عید نوروز، عباراتی ‌است که به صورت جملات کوتاه مدام در اشعار خودساخته و یا کهن مانده نوروزخوانان شنیده می‌شود.

کار اصلی نورزخوانان نوید بهار، مدح پروردگار‌ و صاحبان خانه‌هایی است که به درشان می‌کوبند یا از مقابلشان رد می‌شوند و با دعای خیر و آرزوی سلامتی خواهان کمک مالی از آنان می‌شوند.



ادامه مطلب
نوشته شده در یکشنبه سوم فروردین 1393ساعت 11:21 توسط ali reza hashemi|

این مطلب را برای ویژه نامه نوروزی 1393 «انسان و فرهنگ» قلمی نمودم: لینک مربوط:http://anthropology.ir/node/22280

به نظرم هیچ چیز به اندازه آماده ­کردن لباس عید، نوید دهنده آمدن نوروز نیست. همچنان که درختان و طبیعت پوسته زمستانی خود را با جوانه­های سبز بهاری جایگزین می­کنند، در فرهنگ­مردم ما نیز آماده کردن قبا و در بر کردن جامة نو، پیشبازی برای بهار و نوعی خوشامد­گویی به نوروز است.

در خانواده ما نزد پسران پوشیدن کت و شلوار به عنوان قبای عیدانه و لباس رسمی ارثی پدری بود که از دیسیپلین، نظم و پوشش کارمندی پدر حاصل می­شد. پدر از مدیران میانی وزارت دارایی بود و همیشه با کت و شلوار رسمی به محل کار یا میهمانی­ها می­رفت. او همیشه دگمه­ بالایی یا یایینی کت خود را به نسبت مکانی که در آن حضور داشت، بسته نگاه می­داشت. 


ادامه مطلب
نوشته شده در پنجشنبه بیست و نهم اسفند 1392ساعت 19:39 توسط ali reza hashemi|

این یادداشت  امروز در صفحه اول روزنامه قانون از اینجانب به چاپ رسید ا لینک مربوط.

مطابق آمارهای موجود ستاد هدفمندی یارانه­ ها هر ماه 3 هزار و 293 میلیارد تومان یارانه نقدی پرداخت می­ کند. این در شرایطی است که دولت در 20 فروردین ماه 1393 یارانه نقدی مرحله 26 را واریز می­کند؛ با این حساب دولت با در نظر گرفتن یارانه نقدی مرحله 26، تا 20 فروردین رقم 85 هزار و 618 میلیارد تومان یارانه نقدی پرداخت خواهد کرد.

این ارقام نجومی واقعیتی است که میزان آن برای اقتصاددانان، برنامه­ریزان اقتصادی و صاحبان مشاغل اقتصادی کلان قابل فهم و درک است اما برای توده مردم که برای کسب درآمد و امرار معاش، با تلاش روزانه هزینه ­های ماهانه خود را تأمین می­ کنند، حجم این پول تصور کردنی نیست و یارانه­ ها را به ­صورت قطره­ای و شخصی یعنی همان 45 هزار تومان و در نهایت به تعداد اعضای خانواده -سه یا چهار برابر- در نظر می ­گیرند.


ادامه مطلب
نوشته شده در دوشنبه نوزدهم اسفند 1392ساعت 17:42 توسط ali reza hashemi|

Majale.jpg

سی و سومین شماره فصلنامه «فرهنگ مردم ایران» مربوط به تابستان 1392، ویژة «کودک و رسانه» در 230 صفحه منتشر شد. این فصلنامه که در حوزه فرهنگ مردم و فولکلور منتشر می­شود این شماره را به حوزه ادبیات و موضوع افسانه ­ها، قصه­ ها، متل ­ها و بازی­ های کودکان اختصاص داده است.


ادامه مطلب
نوشته شده در شنبه هفدهم اسفند 1392ساعت 21:5 توسط ali reza hashemi|

مطلب  جدیدی که در روزنامه قانون  قلمی نموده ام  و لینک مربوط:

http://www.ghanoondaily.ir/?News_Id=35367

در فرهنگ Webster واژه پرديس مترادف پارك دانسته شده كه به‌طورعام مناطق مشروحه زير را در برمي‌‌گيرد: قطعه محاط شده از سرزمين كه به امر دولت يا طبق دستورالعملي براي شكار يا حفظ منابع طبيعي تجديد شونده، محافظت مي‌گردد (تعريف عام پارك)؛ محل‌‌هاي عمومي در داخل شهر يا در حاشيه آن كه مورد استفاده تفرج عمومي قرار مي‌گيرد؛ ميادين باز در يك شهر با درخت‌ها و نيمكت‌ها و غيره؛ كوه‌ها و جنگل‌هايي كه براي استفاده عموم در نظر گرفته شده و قرق گرديده‌‌اند و بالاخره نقاط و محل‌هايي از يك شهر يا كشور با داشتن حالت خاص نظير منابع طبيعي منحصر به فرد يا پديده طبيعي استثنايي و غيره كه حفظ و حمايت مي‌‌گردد.
به‌طوري كلي پارك‌‌ها با توجه به ويژگي‌‌ها و وضعيت خاصي كه دارند نوع بهره‌‌وري و استفاده از آنها نيز فرق مي‌‌كند؛ بنابراين به نام‌‌هاي مخصوص نامگذاري مي‌‌گردند، در نتيجه با ضوابط و مقررات خاص بسته به اهميت و موقعيت آن پارك تحت مديريت در مي‌‌آيد. پارك ملي جنگلي (National Forest Park) از جمله يكي از اين پارك‌‌هاست.


ادامه مطلب
نوشته شده در چهارشنبه چهاردهم اسفند 1392ساعت 19:50 توسط ali reza hashemi|

از میدان میر چخماق به پایین بازارهای قدیمی یزد شروع می‌شود. از هر کدامشان صدای خاصی می‌آید. صدای اره، چکش مسگر (هر چند دیگر صدای مس در بازارهای ایران آن جور نمی‌پیچد که شاعر از ماه گرفتگی یاد کند) و گاهی هم بوی ادویه و پارچه نو. چهارمین بازار به بازار پنجعلی مشهور است. بازار تقریبا خلوت است و چند پارچه فروشی و لباس فروشی اول بازار مشغول جارو کردن و پهن کردن بساطشان هستند.

مغازه‌های بعدی اما کرکره‌هایشان پایین است و گرد و خاک روی درها حاکی از آن است که مدتهاست بسته مانده به حال تعطیل درآمده‌اند؛ بازاری که روزی پر بود از صندوق‌های بزرگ و کوچک و مردمانی که برای زینت خانه‌هایشان آنها را می‌خریدند، اکنون خمیازه می‌کشند.


ادامه مطلب
نوشته شده در جمعه دوم اسفند 1392ساعت 10:27 توسط ali reza hashemi|

مصاحبه اینجانب با ایسنا:

یک پژوهشگر معتقد است: به‌دلیل نبودن شرایط لازم برای انجام تحقیقات و مطالعات انسان‌شناسی، پژوهشگران این حوزه براساس دغدغه‌های شخصی‌شان در حوزه‌ی مردم‌شناسی فعالیت می‌کنند.

سیدعلیرضا هاشمی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اظهار کرد: اگر نگاهی به تاریخ مردم‌شناسی ایران بیندازیم کتاب‌های تاریخی، جغرافیایی، سفرنامه‌ها و برخی کتاب‌های فلسفی و اجتماعی را می‌بینیم که از دوره‌های گذشته باقی مانده‌اند. این کتاب‌ها و نوشته‌ها به نوعی اسناد و مدارک فرهنگی و دربردارنده‌ی مطالب مردم‌شناختی هستند. چنانچه بخش‌هایی از آثار ابن‌ خلدون، مقدسی، بیرونی و طوسی در زمینه‌ی مردم‌نگاری و مردم‌شاختی است.

این مردم‌شناس ادامه داد: پس از مطالعه‌ی آثار این افراد به دوره‌ای می‌رسیم که عده‌ای از ادیبان و نویسندگان برای واکاوی و شناخت فرهنگ ایرانی، فرهنگ مردم ایران را بررسی کردند. این دوره حدود یک قرن پیش با مطالعات و نوشته‌های میرزا حبیب اصفهانی و محمدعلی جمالزاده آغاز شد. ترجمه‌ی کتاب حاجی بابای اصفهانی اثر جیمز موریه توسط میرزا حبیب جزو اولین کارهایی است که در دوره‌ی قاجار چاپ شد. نوشته‌هایی که در فضای آن دوره بین اهل قلم دست به دست می‌گشت، مبنای دوره‌ی مردم‌شناسی نو در ایران به‌شمار می‌آید.


ادامه مطلب
نوشته شده در دوشنبه بیست و هشتم بهمن 1392ساعت 17:53 توسط ali reza hashemi|

همه تزیینات و تجملات خانه‌اش در کشکول و تبرزین  و چراغ گردسوزی خلاصه می‌شود که در گوشه‌ای از اتاق پذیرایی جاخوش کرده‌اند. در مابقی خانه، هرجا که چشم بچرخد، کتاب است و کتاب و کتاب. از این حیث، فرقی بین اتاق پذیرایی و اتاق خواب و اتاق نشیمن نیست. حتا میز غذاخوری آشپزخانه هم انباشته است از کتاب و دفتر و قلم. وقتی برای درست کردن چای به آشپزخانه می‌رود؛ تا دَم کشیدن چای، همان‌جا کنار اجاق گاز می‌نشیند و غرق در مطالعه می‌شود. 

در اتاق پذیرایی، قبل از این که میهمانانش را دعوت به نشستن ‌کند، باید تعداد زیادی کتاب را از روی مبل‌ بردارد و روی میز پذیرایی بگذارد تا جایی برای نشستن باز شود. روی این میز، دهها کتاب روی هم قرار گرفته‌اند؛ به‌گونه‌ای که یافتن جایی برای قرار دادن فنجان چای دشوار است!


ادامه مطلب
نوشته شده در جمعه بیست و پنجم بهمن 1392ساعت 8:58 توسط ali reza hashemi|

همیاری­های سنتی ایلامیان، تألیف یارمحمد قاسمی و سهراب مروتی، انتشارات دانشگاه ایلام، 176 ص، مصور، 1388

گردآوری و تدوین همکاری­های سنتی، به منزلة جمع­آوری و ثبت بخشی از فرهنگ جامعه است. این کتاب که محصول یک کار جمعی است با این هدف به پژوهش و شناسایی گونه­های مختلف همکاری­های سنتی و غیر رسمی در حوزه استان ایلام پرداخته است.

هدف­های ویژه این کتاب که مولفین به دنبال تحقق آن بودند، عبارتست از: شناسایی و انواع گوناگون همکاری سنتی، بررسی جلوه­های این همکاری­های سنتی در خرده نظام­های اجتماعی- اقتصادی از قبیل زراعت، دامداری، باغ­داری، و سایر امور روزمره زندگی، بررسی میزان سازگاری همکاری­ها با شکل­بندی اقتصادی- اجتماعی موجود استان و ارائه راه­کارهایی جهت احیا و سازگاری این پدیده در ساخت زندگی مردم استان.


ادامه مطلب
نوشته شده در جمعه یازدهم بهمن 1392ساعت 17:53 توسط ali reza hashemi|

نشست بررسی کتاب «مقدمه­ای بر انسان­شناسی دین» نوشته فیونا بُوی در تاریخ هشتم دی ماه ۹۲ در ساعت ۱۶ و با حضور مهرداد عربستانی(مترجم کتاب)، محمد عارف( استاد انسان­شناسی دانشگاه) و معصومه ابراهیمی(مردم شناس) و همین­طور آقای ساسانی(ناشر کتاب) در خانه موزه­ی دکتر علی شریعتی برگزار شد.

در ابتدا بعد از توضیحات مختصری از زبان مترجم، معصومه ابراهیمی به ارائه­ی توضیحاتی در مورد کتاب پرداختند.

وی سخنان خود را با اظهار خوشحالی از ترجمه­ی این کتاب آغاز کرد و گفت: «این کتاب، بسیار ارزشمند است. و برای پژوهشگران انسان­شناسی، مطالعات فرهنگ­پژوهی و به طور کل هرکسی که دغدغه­ی دین را به عنوان یک مبحث علمی دارد، بسیار کارآمد و مهم خواهد بود. و البته مطالعه­ی فصول آن می­تواند ایده­های فراوانی را در اختیار پژوهشگران قرار دهد.


ادامه مطلب
نوشته شده در چهارشنبه نهم بهمن 1392ساعت 10:21 توسط ali reza hashemi|

«نام‌نامه­ی اندیشمندان علوم اجتماعی ایرانی» عنوان کتابی است با گردآوری عبدالعلی لهسائی‌زاده که به تازگی از سوی نشر نویسنده منتشر شده ‌‌است.

این کتاب شامل اطلاعاتی از جامعه‌شناسان، انسان‌شناسان و جمعیت‌شناسان ایرانی است که در ایران و سایر نقاط جهان، در این حوزه‌ها فعالیت می‌کنند.

در این کتاب، اساس بر این است که نام و نام­خانوادگی اندیشمندان به همراه کشور و یا شهری که در آن مستقر هستند، ذکر شده و همچنین موسسه‌ای که در آن فعالیت می‌کنند، با حوزه­ی تخصص و در برخی موارد پست الکترونیک آن‌ها به مخاطب عرضه شده ‌است.

نگارنده، همانطور که در مقدمه آورده‌است، به دنبال این بوده که اندیشمندان این حوزه از وجود یکدیگر با خبر شده و در صورت نیاز با هم ارتباط داشته باشند. همچنین این کتاب، جامعه­ی پژوهشگران و دانشجویان علوم اجتماعی را هدف قرار داده‌است تا از مکان و حوزه­ی مطالعاتی صاحب‌نظران این حوزه با خبر شده و با برخوردن به مشکل، بدانند باید به کدام متخصص رجوع کنند.

برپا کردن کنفرانس‌های مجازی و تشکیل دانشکده و بخش‌های مجازی علوم اجتماعی از دیگر اهداف گردآوری این کتاب ذکر شده‌است.

در بخشی از مقدمه کتاب در توضیح رشد کمی فارغ‌التحصیلان علوم اجتماعی پس از انقلاب، آمده‌است: «بحران‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که ایران در دهه­ی پنجاه با آن روبرو بود، باعث جذابیت رشته‌های علوم اجتماعی و به­ ویژه جامعه‌شناسی شد. قدرت تبیین‌کنندگی جامعه‌شناسی با نظریه‌های گوناگون رشد، توسعه و توسعه­نیافتگی برای دانشجویان جوان ایرانی، بسیار جالب بود. از این گذشته، بسیاری از اندیشمندان علوم اجتماعی برای فهم وضع نامساعد جامعه­ی ایران، از تفسیرهای جامعه‌شناختی بهره جستند.»

نخستین چاپ کتاب «نام­نامه اندیشمندان علوم اجتماعی ایرانی» در ۹۴ صفحه، به قیمت سه هزار تومان روانه­ی بازار کتاب شده است.

منبع: خبرگزاری کتاب ایران

نوشته شده در چهارشنبه نهم بهمن 1392ساعت 10:14 توسط ali reza hashemi|

مصاحبه اینجانب با خبرگزاری ایسنا 

800px-Cafe_Naderi.jpgدر کوچه‌ها و خیابان‌های شهرهای مختلف که راه می‌رویم، تابلوهایی را می‌بینیم که ما را به نشستن و گذراندن اوقات فراغت در مکان‌هایی دعوت می‌کنند که زیر عنوان «کافه» ‌یا «قهوه‌خانه» دسته‌بندی می‌شوند. هر کدام از این مکان‌ها از بدو شکل‌گیری، کارکرد متفاونی داشته‌اند، مثلا قهوه‌خانه‌ای به‌نام «قنبر» زمانی محل تفریح و گپ‌ زدن مردم عادی و کافه‌ای به نام «نادری» زمانی پاتوق روشنفکران بوده است.

یک پژوهشگر حوزه‌ی مردم‌شناسی در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)،‌ درباره‌ی «قهوه‌خانه» توضیح داد:‌ امروزه، قهوه‌خانه یک واژه‌ی عمومی است که به «چایخانه‌»ها اطلاق می‌شود. در این مکان‌ها به مشتری‌ها «قهوه» داده نمی‌شود، بلکه با چای و قلیان از آن‌ها پذیرایی می‌شود. نام‌ «قهوه‌خانه» نیز از زمانی روی این واژه مانده‌ است، که در این مکان قهوه سرو می‌شد.

علیرضا هاشمی درباره‌ی پیشینه‌ی «قهوه‌خانه‌»ها در ایران، گفت: تاریخچه‌ی وجود چنین مکانی به دوره‌ی صفویه می‌رسد؛ در آن زمان، در قهوه‌خانه‌ها صرفا قهوه و قلیان سرو می‌شد، اما کم‌کم چای و قلیان جای آن را گرفت. بنا بر نوشته‌های سفرنامه‌نویسان، اولین قهوه‌خانه‌ها در اصفهان بودند و بعدها در دیگر شهرها نیز پا گرفتند؛ مثلا «اولئاریوس سیاح» سفرنامه‌نویس عصر صفوی در سفرنامه‌ی خود نوشته است: «در زمان شاه‌صفی، چای‌خانه و قهوه‌خانه وجود داشت، ولی این چای‌خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها برخلاف شیره‌کش‌خانه‌ها که آن زمان وجود داشتند و مرکز کارهای ناپسند بودند، کارکرد منفی نداشتند و مردم در آنجا ضمن نوشیدن چای، شطرنج بازی می‌کردند.»


ادامه مطلب
نوشته شده در سه شنبه هشتم بهمن 1392ساعت 17:26 توسط ali reza hashemi|

هاشمی مقدم، امیر (1392)، مردم‌نگاری روستای کالج، تهران: دریچه‌نو. 132صفحه، مصور و رنگی، 6.000 تومان. 500 نسخه.

کالج روستایی است در 35 کیلومتری شهر رویان و 40 کیلومتری شهر نور در استان مازندران. برای رسیدن به این روستا، باید جاده جنگلی و کوهستانی نور به بلده که به جاده (آبشار) آب‌پری مشهور است را در پیش بگیری و پس از گذر از آبشار آب‌پری و همچنین آبشار حرام‌او، به مقصد برسی. این روستا از دو محله تشکیل شده: بالامحله که به سلارمحله یا سالارمحله مشهور است و پایین‌محله که به کلاگرمحله می‌شناسندش. در سلارمحله همه نام خانوادگی‌ها یا سالاریان است، یا سالار و یا دیوسالار. اما در کلاگرمحله تنوع نام خانوادگی‌ها بسیار است: کوزه‌گر، فخاری، حسینی، مجتهدزاده، واعظ زاده، حق‌جو، حقایقی، محمدی، لسانی، بشارتی، سپهری، جهانشاهی و... . امروزه این روستا برخلاف گذشته‌اش، سکنه دائم ندارد و تنها در روزهای تابستان که هوای نور و رویان بسیار گرم و شرجی است، اهالی به خانه‌ها و ویلاهای‌شان در کالج پناه می‌آورند تا شبِ سردِ تابستانی را زیر پتو و لحاف بگذرانند. 

نوشته شده در یکشنبه بیست و نهم دی 1392ساعت 14:19 توسط ali reza hashemi|

این معرفی که در باره کتاب اینجانب است توسط خانم شیما کاشی نوشته شده و در سایت جامعه شناسی تشیع به آدرس:http://www.socio-shia.com/index.php/sociology-of-shia-fields/shia-ziarat/130-safarhaye-ziyarati

انتشار یافته است:

کتاب «سفرهای زیارتی در فرهنگ مردم» نوشته سید علیرضا هاشمی فشارکی است که در ۱۹۲صفحه توسط موسسه فرهنگی هنری مشعر منتشر شده است. چاپ نخست این کتاب در سال ۸۷ و چاپ دوم آن در۴۰۰۰نسخه در تابستان سال ۸۸ است. این کتاب در واقع یک پژوهش اسنادی و توصیفی در خصوص فرهنگ عامه و برگرفته از اسنادی است که از دهه چهل در بایگانی واحد فرهنگ مردم در صدا و سیما نگهداری شده است. این اسناد از نقاط مختلف کشور به درخواست برنامه «فرهنگ مردم» درخصوص آداب و رسوم سفرهای زیارتی به مشهد، قم، عتبات عالیات و همچنین سفرزیارتی حج، تهیه و در هفت بخش شامل مقدمات سفر، بدرقه، چاووش و چاووش‍خوانی، ملزومات و تدابیر سفر، پیشباز، باورها و اعتقادات و ادبیات شفاهی تنظیم شده است.


ادامه مطلب
نوشته شده در پنجشنبه بیست و ششم دی 1392ساعت 19:10 توسط ali reza hashemi|

ا

این مقاله همزمان با اکران و مشاهده این فیلم در سینما «عصر جدید» در سال 1369، نوشته شده است و در روزنامه «اطلاعات» شماره 19204، دوشنبه 12 آذر ماه 1369 به چاپ رسیده است و به خاطر نمایش آن در چهاردهمین نشست «کانون انسان شناسی و فرهنگ»، در تاریخ یکشنبه22 دی ماه 1292 دوباره نویسی و در سایت «انسان شناسی و فرهنگ» به آدرس:http://anthropology.ir/node/21273 منتشر شده است.

****

فیلم با حرکات طبیعی و صمیمی دانش­آموزان دوره ابتدایی که به مدرسه می­روند و نگاه­های کنجکاو و سئوالاتشان که علت فیلمبرداری را جستجو می­کنند، شروع می­شود. علت فیلمبرداری چیزی نیست جز نگاهی عمیق و مستند در بارة یکی از معضلات سیستم آموزشی کشور و نیم نگاهی به برخی ابعاد نظام تربیتی موجود در مدارس.

حیاط مدرسه مملو از شاگردان است و در مراسم صبحگاهی، مربی تربیتی شعارهایی می­دهد که شاگردان بی­هدف و بدون توجه به محتوا، آن­ها را زمزمه می­کنند. شعارها برای آماده­سازی بدن تحرکی ایجاد نمی­کند و گاه دانش­آموزان با لجبازی کودکانه می­خندند و ناظم­های مدرسه بی­تفاوت ناظر این حرکات هستند.


ادامه مطلب
نوشته شده در سه شنبه بیست و چهارم دی 1392ساعت 17:35 توسط ali reza hashemi|


آخرين مطالب
» Demographic Indicators in Media Content Programming
» کتاب «چیستان؛ مقبول دیروز ،مغفول امروز» به چاپ دوم رسید
» انتشار شماره 5 نشریه پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران (سال سوم، شماره 1، بهار و تابستان 1392)
» عاقبت «پیچوندن» و «پاچه‌خواری»!
» فراخوان شرکت در اولین جشنواره‌ی فیلم‌های مستند مردم‌شناسی خاورمیانه و آسیا- اروپا
» آوازهای نوروزی تهران
» لباس عید، از آقا سید تا هاکوپیان
»  اهمیت کاستن هزینه های درمانی و میثاق اجتماعی دولت
» انتشار سی و سومین فصلنامه تخصصی «فرهنگ مردم ایران»
» تعریف جدیدی از پارک جنگلی

 Design By : Pichak